Dzisiaj trochę inaczej - wyłącznie o zachowaniu, i o tym, jak nienawiść niszczy całe społeczności.
W marcu 2025 roku w Journal of Health Economics ukazał się artykuł autorstwa Chada D. Meyerhofera, Bingjin Xue oraz Anny Poznańskiej [1] poświęcony konsekwencjom przyjmowania w Polsce lokalnych uchwał określanych jako „strefy wolne od LGBT”. Praca obejmuje wszystkie powiaty w Polsce w latach 2017–2020 i dotyczy zmian w zakresie prób samobójczych, zgonów oraz sprzedaży wybranych grup leków. Jej znaczenie polega przede wszystkim na tym, że nie opiera się na deklaracjach, opiniach ani samoopisach. Analiza wykorzystuje wyłącznie twarde wskaźniki administracyjne: policyjne rejestry prób samobójczych, oficjalne statystyki zgonów GUS oraz dane o sprzedaży leków na poziomie powiatów, a więc źródła niezależne od narracji politycznych i postaw deklaratywnych.
Autorzy porównali powiaty, które w latach 2019–2020 przyjęły uchwały anty-LGBT, z powiatami, które takich uchwał nie przyjęły, kontrolując różnice demograficzne, ekonomiczne, dostęp do opieki zdrowotnej oraz wpływ pandemii COVID-19. W powiatach objętych uchwałami odnotowano wzrost liczby prób samobójczych o około 16,5% w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców oraz wzrost liczby zgonów z przyczyn zewnętrznych (obejmujących m.in. samobójstwa i wypadki) o około 10,6%. Liczba zgonów samobójczych wzrosła o około 17%, przy czym efekt ten znajdował się na granicy istotności statystycznej. Efekty były silnie zróżnicowane wiekowo: największy wzrost prób samobójczych dotyczył osób w wieku 13–18 lat (około 65%), a istotne wzrosty obserwowano również w grupach 30–34 lata oraz 45–49 lat.
Artykuł pokazuje, że skutki przyjmowania uchwał anty-LGBT nie ograniczały się wyłącznie do osób nieheteronormatywnych, lecz wiązały się ze zmianami wskaźników zdrowia psychicznego na poziomie całej populacji zamieszkującej dane powiaty. Analizowane wskaźniki dotyczą wszystkich mieszkańców, niezależnie od orientacji czy tożsamości, co oznacza, że uchwały te funkcjonowały jako element szerszego klimatu społecznego oddziałującego na dobrostan psychiczny lokalnych społeczności jako całości. Równolegle w tych samych powiatach wzrosła sprzedaż leków stosowanych w leczeniu uzależnień, bez jednoczesnego wzrostu sprzedaży leków przeciwdepresyjnych czy przeciwlękowych. Autorzy nie znaleźli dowodów na to, by obserwowane efekty można było wyjaśnić migracją ludności lub specyficznym przebiegiem pandemii; wyniki pozostawały podobne także przy porównaniach wyłącznie powiatów sąsiadujących ze sobą.
Czy widzieliście omówienie tego tekstu w jakiejkolwiek prasie codziennej? To są konkretne dane i konkretne wskaźniki. A jednak w polskiej debacie publicznej praktycznie się o nich nie mówi. Jak myślicie dlaczego?
Bibliografia
[1] Meyerhoefer, C. D., Xue, B., & Poznańska, A. (2025). Implications of the decline in LGBT rights for population mental health: Evidence from Polish “LGBT-free zones”. Journal of health economics, 100, 102973.